การสอบและขึ้นทะเบียนนักบินโดรนกับ CAAT

การควบคุมโดรนในประเทศไทยไม่ใช่เพียงการมีอุปกรณ์ที่ถูกต้องเท่านั้น

ผู้ควบคุมโดรน (Remote Pilot) ต้องผ่านการสอบและขึ้นทะเบียนกับ

สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) เพื่อยืนยันความรู้ ความเข้าใจ และความสามารถในการบินอย่างปลอดภัยตามกฎหมาย

ใบอนุญาตนักบินโดรนของ CAAT เป็นข้อกำหนดสำคัญสำหรับการใช้งานโดรนที่มีความเสี่ยงต่อบุคคล ทรัพย์สิน หรือการใช้งานเชิงพาณิชย์

Sample CAAT drone pilot license card Thailand

คุณสมบัติพื้นฐานของผู้ควบคุมโดรน (Drone Operator Qualification)

ผู้ควบคุมโดรนที่ประสงค์จะใช้งานโดรนในประเทศไทย ต้องมีคุณสมบัติตามที่สำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศไทย (CAAT) กำหนด ดังต่อไปนี้

กรณีบุคคลธรรมดา

ผู้ควบคุมโดรนต้อง:

เป็นบุคคลธรรมดาที่สามารถระบุตัวตนได้ชัดเจนตามกฎหมาย
มีอายุ ไม่น้อยกว่า 20 ปีบริบูรณ์
ไม่เคยมีประวัติอาชญากรรมร้ายแรง
ไม่เกี่ยวข้องกับยาเสพติดหรือสารเสพติดให้โทษ
ไม่เป็นบุคคลต้องห้าม และไม่เข้าข่ายเป็นภัยต่อความมั่นคงของประเทศ
มีความสามารถในการอ่านและทำความเข้าใจข้อกำหนดด้านกฎหมายและการบินโดรน
มีความรู้ด้านความปลอดภัยในการบิน การใช้พื้นที่อากาศ และข้อจำกัดในการบิน
มีความสามารถในการประเมินความเสี่ยงและจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน
มีความรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของบุคคล ทรัพย์สิน และสังคมโดยรวม

กรณีนิติบุคคล

ในกรณีที่โดรนอยู่ในความครอบครองของนิติบุคคล ต้องมีเงื่อนไขเพิ่มเติมดังนี้:

ต้องมี ผู้มีอำนาจลงนาม หรือ ผู้รับมอบอำนาจ เป็นผู้ดำเนินการแทนนิติบุคคล
ต้องแสดง หนังสือรับรองนิติบุคคล และเอกสารมอบอำนาจ ตามที่ CAAT กำหนด
ต้องมีชื่อของนิติบุคคลหรือผู้รับผิดชอบ ระบุในระบบการขึ้นทะเบียนที่เกี่ยวข้องอย่างถูกต้อง

ความเชื่อมโยงกับ NBTC และประกันภัย

ไม่ว่ากรณีบุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล:

ต้องมีชื่อผู้ครอบครองหรือเจ้าของโดรน ระบุไว้ในระบบของ กสทช. (NBTC) อย่างถูกต้อง
ต้องมีชื่อผู้ครอบครองหรือผู้ควบคุมโดรน ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยความรับผิดตามกฎหมาย
กรณีมี นักบินร่วม (Co-Pilot) ต้องมีการระบุชื่อนักบินร่วมไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยด้วย

การมีคุณสมบัติครบถ้วนตามรายการข้างต้น เป็นเงื่อนไขพื้นฐานสำคัญก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการสอบ การออกใบอนุญาตนักบิน และการขออนุญาตบินผ่านระบบ CAAT UAS Portal ในลำดับถัดไป

CAAT พิจารณาอะไรจากผู้ควบคุมโดรน

CAAT ให้ความสำคัญกับ “ความพร้อมของผู้ควบคุม” มากกว่าการมีโดรนเพียงอย่างเดียว โดยพิจารณาจาก

ความรู้ด้านกฎหมายและข้อกำหนดการบินโดรน
ความเข้าใจด้านความปลอดภัยการบิน
ความสามารถในการประเมินความเสี่ยงและจัดการสถานการณ์ฉุกเฉิน
ความเข้าใจด้านน่านฟ้า การใช้พื้นที่บิน และข้อจำกัดของพื้นที่
ความพร้อมด้านความรับผิดชอบต่อสังคมและความมั่นคง

ใครบ้างที่ต้องมี CAAT Pilot License

(อัปเดตตามประกาศ CAAT มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2568)

ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2568 เป็นต้นไป

ผู้ควบคุมโดรนทุกคนในประเทศไทยต้องผ่านการสอบความรู้และขึ้นทะเบียนนักบินกับ CAAT

ไม่ว่าจะเป็นการใช้งานส่วนบุคคลหรือเชิงพาณิชย์

ข้อกำหนดใหม่ของ CAAT (บังคับใช้)

การสอบและขึ้นทะเบียนนักบินโดรนกับ CAAT เป็นข้อบังคับสำหรับผู้ใช้งานโดรนทุกคน โดยมีเงื่อนไขดังนี้:

ต้องสอบข้อสอบภาคทฤษฎี จำนวน 40 ข้อ
ต้องสอบผ่านด้วยคะแนน ไม่น้อยกว่า 80%

(อย่างน้อย 30 ข้อจาก 40 ข้อ)
เมื่อสอบผ่าน จะได้รับ CAAT Pilot License (ระดับทั่วไป)

การสอบนี้ ไม่มีการสอบภาคปฏิบัติ และใช้กับโดรนที่มีน้ำหนัก ไม่เกิน 2 กิโลกรัม

เพื่อการบินภายใต้เงื่อนไขทั่วไปที่ CAAT กำหนด

ขอบเขตเนื้อหาการสอบ (CAAT Knowledge Test)

ข้อสอบครอบคลุม 5 หมวดความรู้หลัก ซึ่งผู้ใช้งานสามารถศึกษาได้ล่วงหน้าจาก

UAS Portal – Knowledge Section ก่อนเข้าสอบ ได้แก่:

กฎหมายและข้อกำหนดการบินโดรนในประเทศไทย
ความปลอดภัยในการบิน (Flight Safety)
การจัดการความเสี่ยงและสถานการณ์ฉุกเฉิน
ความรู้พื้นฐานด้านอากาศยานไร้คนขับ (UAV General Knowledge)
การใช้น่านฟ้า พื้นที่บิน และข้อจำกัดการบิน

ใบอนุญาตนักบินโดรน CAAT (ปัจจุบัน)

CAAT Pilot License – ระดับทั่วไป

ใช้สำหรับโดรน น้ำหนักไม่เกิน 2 กิโลกรัม
บินภายใต้เงื่อนไขมาตรฐาน
บินในเวลากลางวัน
บินในระยะสายตา (VLOS)
ความสูงไม่เกินเกณฑ์ที่ CAAT กำหนด
ใช้ร่วมกับการขออนุญาตบินผ่าน CAAT UAS Portal

แนวทางในอนาคต
(Coming Soon – ตามประกาศ CAAT)

CAAT เตรียมประกาศ ใบอนุญาตนักบินระดับเฉพาะ (Advanced / Special Operations)

สำหรับการใช้งานที่มีความเสี่ยงสูงหรือซับซ้อนมากขึ้น เช่น:

โดรนน้ำหนัก ตั้งแต่ 2–25 กิโลกรัม หรือมากกว่า
การบินสูงกว่า 90 เมตร
การบินกลางคืน (Night Flight)
การบินนอกระยะสายตา (BVLOS)
งานเฉพาะทาง เช่น
- สำรวจ (Survey)
- ทำแผนที่ (Mapping)
- ตรวจสอบโครงสร้าง (Inspection)
- งานอุตสาหกรรมและโครงสร้างพื้นฐาน

การสอบและฝึกอบรมในระดับนี้

จะต้องเรียนผ่านสถาบันฝึกอบรมที่ CAAT รับรองเท่านั้น

ซึ่ง CAAT จะประกาศรายละเอียดเพิ่มเติมในอนาคต

สรุปสำหรับผู้ใช้งานโดรนทุกคน

ตั้งแต่ปี 2568 เป็นต้นไป
ไม่มีข้อยกเว้นเรื่องการสอบนักบินโดรน สำหรับผู้ใช้งานทุกประเภท
แม้เป็นโดรนขนาดเล็ก น้ำหนักไม่เกิน 2 กิโลกรัม
ต้องสอบและมี CAAT Pilot License
CAAT Pilot License มีอายุ 2 ปี
เมื่อครบกำหนด ต้องต่ออายุ (Renewal) ตามเงื่อนไขที่ CAAT กำหนด
การสอบ การตรวจสอบผล (Validation) การออกใบอนุญาต และการต่ออายุ
ไม่มีค่าธรรมเนียม (Free of charge)
หากไม่มี CAAT Pilot License ที่ยังไม่หมดอายุ
จะ ไม่สามารถดำเนินขั้นตอนการขออนุญาตบินผ่านระบบ UAS Portal ได้

หมายเหตุ:

ผู้ใช้งานต้องติดตามประกาศ CAAT ได้จาก https://www.caat.or.th/front-page/ อย่างต่อเนื่อง เนื่องจากเงื่อนไขการต่ออายุหรือรูปแบบใบอนุญาตอาจมีการปรับปรุงในอนาคต